Od 1 stycznia 2027 roku w Unii Europejskiej nie wolno już wprowadzać do obrotu części nowych pomp ciepła i klimatyzatorów z czynnikami chłodniczymi o wysokim współczynniku GWP. Wynika to z nowego rozporządzenia F-gazowego (UE) 2024/573. Najważniejsza informacja dla właścicieli: zakaz dotyczy sprzedaży nowych urządzeń, a nie użytkowania ani serwisu tych, które już pracują w domach. Poniżej wyjaśniamy, co się zmienia.
Czego dotyczy zakaz
Rozporządzenie wprowadza stopniowe zakazy wprowadzania do obrotu urządzeń z fluorowanymi gazami cieplarnianymi (F-gazami). Dla domowych urządzeń najważniejsze daty to:
- 1 stycznia 2027: monoblokowe pompy ciepła i klimatyzatory do 12 kW oraz pompy ciepła typu split powietrze–woda do 12 kW z czynnikiem o GWP 150 lub wyższym.
- 1 stycznia 2029: klimatyzatory i pompy ciepła typu split powietrze–powietrze do 12 kW z czynnikiem o GWP 150 lub wyższym.
- 1 stycznia 2035: co do zasady wszystkie urządzenia typu split do 12 kW z F-gazami.
Popularny dziś czynnik R32 ma GWP 675, a starszy R410A ponad 2000. Oba przekraczają próg 150, więc nowe urządzenia z tych grup będą stopniowo znikać ze sprzedaży. Ich miejsce zajmują urządzenia na czynniki naturalne, przede wszystkim propan R290.
Czego zakaz NIE dotyczy
- Urządzeń, które już masz. Pompa ciepła lub klimatyzator na R32 czy R410A może pracować dalej. Nie ma obowiązku wymiany.
- Serwisu i napraw. Urządzenia z F-gazami można dalej serwisować, naprawiać i uzupełniać czynnik po usunięciu wycieku. Wymaga to serwisanta z certyfikatem F-gazowym.
- Urządzeń już wprowadzonych do obrotu. Zakaz dotyczy wprowadzania na rynek UE. Rozporządzenie dopuszcza instalację urządzeń, które trafiły na rynek przed datą zakazu, dlatego przez pewien czas mogą jeszcze być dostępne z zapasów hurtowni.
Co to oznacza w praktyce
Jeśli masz pompę ciepła lub klimatyzator na R32 albo R410A: nic nie musisz robić. Regularny przegląd i szczelny układ to najlepszy sposób, żeby urządzenie pracowało jak najdłużej. Części i czynnik do serwisu pozostają dostępne.
Jeśli planujesz zakup nowego urządzenia: coraz więcej modeli pomp ciepła działa na propanie R290. To czynnik o bardzo niskim GWP, ale palny, dlatego producenci stosują w nim inne zabezpieczenia, a instalacja i serwis wymagają przestrzegania zasad bezpieczeństwa.
Obowiązki właściciela: urządzenia z F-gazami powyżej określonej ilości czynnika (liczonej w tonach ekwiwalentu CO₂) muszą mieć okresowe kontrole szczelności i wpis w Centralnym Rejestrze Operatorów (CRO). Większość małych domowych klimatyzatorów jest poniżej progu, ale część większych pomp ciepła na R410A może go przekraczać. Podczas przeglądu sprawdzamy, czy Twoje urządzenie jest objęte tym obowiązkiem.
Jak możemy pomóc
Serwisujemy pompy ciepła i klimatyzatory, w tym urządzenia na czynnikach R32 i R410A. Mamy wymagane uprawnienia F-gazowe. Jeśli nie wiesz, na jakim czynniku pracuje Twoje urządzenie albo czy wymaga kontroli szczelności, zadzwoń: 726 377 161 lub 603 534 528, albo napisz: biuro@zcipajos.pl.
Więcej o naszych usługach: Serwis pomp ciepła i Serwis klimatyzacji. Porady dotyczące awarii znajdziesz w dziale Porady serwisowe.
Źródło: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/573 z 7 lutego 2024 r. w sprawie fluorowanych gazów cieplarnianych, Załącznik IV (tekst w EUR-Lex).
FAQ
Czy od 2027 roku muszę wymienić pompę ciepła na R32?
Nie. Zakaz dotyczy wprowadzania do obrotu nowych urządzeń. Pompa, która już pracuje w Twoim domu, może być dalej użytkowana i serwisowana.
Czy serwis będzie mógł uzupełnić czynnik R32 lub R410A?
Tak. Po znalezieniu i usunięciu wycieku certyfikowany serwis może uzupełnić czynnik. Ograniczenia dotyczące czynników do serwisu obejmują przede wszystkim gazy o bardzo wysokim GWP w dużych instalacjach, a nie typowe domowe pompy ciepła.
Czy pompy ciepła na propan R290 są bezpieczne?
Tak, jeśli są prawidłowo zainstalowane i serwisowane. Propan jest palny, ale w pompach monoblokowych układ chłodniczy jest zamknięty w jednostce zewnętrznej, a ilość czynnika jest niewielka. Serwis wymaga odpowiednich narzędzi i procedur.
Jak sprawdzić, na jakim czynniku pracuje moje urządzenie?
Informacja jest na tabliczce znamionowej jednostki zewnętrznej (np. „R32”, „R410A”, „R290”) oraz w instrukcji. Jeśli tabliczka jest nieczytelna, sprawdzimy to podczas przeglądu.
